DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ
Canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için temel sistemlerden biri olan destek ve hareket sistemi, vücudun şeklinin korunması, iç organların desteklenmesi ve hareket edebilme yeteneğinin sağlanmasından sorumludur. İnsanlarda bu sistem, iskelet sistemi ve kas sistemi olmak üzere iki ana bileşenden oluşur.
İskelet Sistemi
İskelet sistemi, vücudun temel yapısını oluşturan, destek sağlayan, iç organları koruyan ve hareket etmeyi mümkün kılan kemiklerden ve bu kemiklerin birleşim yerlerindeki eklemlerden oluşur. Yetişkin bir insanda yaklaşık 206 kemik bulunur.
İskelet Sisteminin Görevleri
- Destek: Vücuda şekil verir ve dik durmasını sağlar.
- Koruma: Beyin, omurilik, kalp, akciğerler gibi hayati organları korur.
- Hareket: Kaslarla birlikte çalışarak vücudun hareketini sağlar.
- Mineral Depolama: Kalsiyum ve fosfor gibi minerallerin depolanmasını sağlar.
- Kan Hücresi Üretimi: Kemik iliğinde kan hücrelerinin üretimi gerçekleşir.
İskelet Sisteminin Bölümleri
İskelet sistemi, eksen iskeleti ve çevresel iskelet olmak üzere iki ana bölüme ayrılır:
- Eksen İskeleti: Kafatası, omurga, göğüs kafesi ve kulak kemiklerinden oluşur.
- Çevresel İskelet: Üst ve alt ekstremite kemiklerinden oluşur (kol, bacak, el ve ayak kemikleri).
Kemik Çeşitleri
Kemikler şekillerine göre dört gruba ayrılır:
- Uzun Kemikler: Kol ve bacaklardaki kemikler (femur, humerus)
- Kısa Kemikler: El ve ayak bileklerindeki kemikler
- Yassı Kemikler: Kafatası, kaburga, kürek kemiği
- Düzensiz Kemikler: Omurlar, kalça kemiği
Kemik Dokusu
Kemik dokusu iki tip yapıdan oluşur:
- Süngerimsi (Spongioz) Kemik: Gözenekli yapıdadır, içinde kemik iliği bulunur.
- Sıkı (Kompakt) Kemik: Daha yoğun ve sert yapıdadır, kemiğin dış kısmını oluşturur.
Eklemler
Eklemler, kemiklerin birleşim yerlerinde bulunan ve hareket olanağı sağlayan yapılardır. Üç tür eklem vardır:
- Oynar Eklemler: Geniş hareket yeteneği sağlar (omuz, diz, dirsek)
- Yarı Oynar Eklemler: Sınırlı hareket sağlar (omurlar arası)
- Oynamaz Eklemler: Hareket etmez, sadece koruma sağlar (kafatası kemikleri arası)
Kas Sistemi
Kas sistemi, vücudun hareket etmesini sağlayan, kasılıp gevşeyebilen özelleşmiş dokulardan oluşur. İnsan vücudunda 600'den fazla kas bulunur ve vücut ağırlığının yaklaşık %40-50'sini oluşturur.
Kas Sisteminin Görevleri
Devamını okumak için üye ol!
Ücretsiz kayıt olarak tüm konu anlatımlarına eriş.