Eğitim Koçu Merve Gülerce

DOĞAL AFETLER

Doğal afetler, doğa olaylarının insan yaşamını, yerleşim alanlarını ve çevreyi olumsuz etkilediği olaylardır. Yeryüzünde meydana gelen bu olaylar, insanların müdahalesi olmadan gerçekleşir ve çoğu zaman büyük çapta can ve mal kayıplarına neden olur.

Doğal Afet Nedir?

Doğal afet, doğal süreçlerin neden olduğu, insan toplulukları üzerinde fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplara yol açan, normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak toplulukları etkileyen doğa olaylarıdır.

Doğal Afet Türleri

1. Jeolojik Kökenli Doğal Afetler

Depremler (Sismik Hareketler)

Yer kabuğunda meydana gelen kırılmalar sonucunda oluşan titreşimlerin dalgalar halinde yayılmasıdır. Depremler, fay hatları boyunca gerçekleşir ve odak noktası (hiposantır) ile merkez üssü (episantır) kavramlarıyla tanımlanır.

Depremler şiddetlerine göre Richter ölçeği ile ölçülür ve etkilerine göre Mercalli ölçeği ile sınıflandırılır.

Türkiye, Kuzey Anadolu Fay Hattı, Doğu Anadolu Fay Hattı ve Batı Anadolu Fay Hattı nedeniyle deprem kuşağında yer alır.

Volkanik Patlamalar

Yer kabuğundaki çatlaklardan magmanın yeryüzüne çıkmasıyla oluşan doğa olaylarıdır. Püsküren lavlar, gazlar ve küller büyük alanlara yayılabilir. Aktif volkanlar, uyuyan volkanlar ve sönmüş volkanlar olarak sınıflandırılırlar.

Heyelanlar (Toprak Kaymaları)

Zemini oluşturan maddelerin, yerçekiminin etkisiyle eğim yönünde hareket etmesidir. Aşırı yağışlar, depremler, bitki örtüsünün tahribi ve yanlış arazi kullanımı heyelanların başlıca nedenleridir.

Kaya Düşmeleri ve Çığlar

Kaya düşmeleri, dik yamaçlardaki kayaların yerçekiminin etkisiyle aşağıya doğru hareket etmesidir. Çığlar ise dağlık bölgelerde biriken kar kütlesinin yamaç aşağı kaymasıdır.

2. Meteorolojik ve Hidrolojik Kökenli Doğal Afetler

Seller ve Taşkınlar

Akarsuların aşırı yağışlar, kar erimeleri veya baraj yıkılmaları sonucu yataklarından taşarak çevredeki arazileri, yerleşim yerlerini su altında bırakmasıdır. Ani seller ve yavaş gelişen taşkınlar olarak ikiye ayrılır.

Kuraklık

Yağışların uzun süre normalin altında kalması sonucu oluşan su yetersizliği durumudur. Meteorolojik kuraklık, tarımsal kuraklık ve hidrolojik kuraklık olmak üzere üç türü vardır.

Kasırgalar, Hortumlar ve Tayfunlar

Kasırgalar (Hurricanes): Kuzey Amerika'da görülen şiddetli tropikal fırtınalardır.

Tayfunlar (Typhoons): Güneydoğu Asya ve Pasifik bölgesinde görülen şiddetli tropikal fırtınalardır.

Hortumlar (Tornadoes): Şiddetli alçak basınç sistemlerinin oluşturduğu, huni şeklinde dönen hava sütunlarıdır.

Aşırı Sıcaklıklar ve Soğuklar

Mevsim normallerinin çok üzerinde veya altında seyreden sıcaklıklar, insan sağlığını tehdit eder ve tarımsal üretimi olumsuz etkiler.

3. Diğer Doğal Afetler

Orman Yangınları

Doğal nedenlerle (yıldırım düşmesi gibi) veya insan faktörüyle ormanlık alanlarda çıkan ve hızla yayılan yangınlardır. Kuraklık, yüksek sıcaklıklar ve rüzgar gibi faktörler yangınların yayılmasını hızlandırır.

Tsunamiler

🔒

Devamını okumak için üye ol!

Ücretsiz kayıt olarak tüm konu anlatımlarına eriş.

DOĞAL AFETLER konusunu test et!

Adaptif test ile bu konudaki seviyeni ölç.

Teste Başla