JEOLOJİK ZAMANLAR
Dünyamızın yaklaşık 4,6 milyar yıllık uzun bir geçmişi vardır. Bu süreç içerisinde yerküre sürekli değişim ve dönüşüm geçirmiş, kıtalar yer değiştirmiş, iklimler değişmiş, canlılar evrimleşmiş ve bazıları yok olmuştur. İşte tüm bu olayların sistematik bir şekilde incelendiği ve sınıflandırıldığı bilimsel çerçeveye Jeolojik Zamanlar denir.
Jeolojik Zamanlar Nedir?
Jeolojik zamanlar, Dünya'nın oluşumundan günümüze kadar geçen süreçte meydana gelen jeolojik, iklimsel ve biyolojik olayların kronolojik olarak sınıflandırılması ve incelenmesidir. Bu zamanlar, yerkabuğunda bıraktıkları izlere göre (fosiller, kayaçlar, yer şekilleri vb.) belirlenir ve tarihlendirilir.
Jeolojik Zamanların Sınıflandırılması
Jeolojik zamanlar, en büyükten en küçüğe doğru zaman, devir ve dönem olarak sınıflandırılır. Dünyanın jeolojik tarihi, dört büyük zaman ve bunların alt bölümlerinden oluşur:
| Zaman | Başlangıç (milyon yıl önce) | Önemli Özellikler |
|---|---|---|
| Prekambriyen | 4.600 - 541 | Dünya'nın oluşumu, ilk okyanuslar, atmosfer ve basit yaşam formları |
| Paleozoyik | 541 - 252 | İlk omurgalılar, karasal bitkilerin gelişimi, böcekler, amfibiler, sürüngenler |
| Mezozoyik | 252 - 66 | Dinozorların çağı, ilk kuşlar ve memeliler, çiçekli bitkiler |
| Senozoyik | 66 - günümüz | Memelilerin hakimiyeti, insanın ortaya çıkışı, modern bitki ve hayvan türleri |
1. Prekambriyen Zaman (4.600 - 541 milyon yıl önce)
Dünya'nın oluşumundan Kambriyen dönemine kadar olan en uzun jeolojik zamandır. Prekambriyen, kendi içinde Hadean, Arkeen ve Proterozoik olarak ayrılır.
Prekambriyen Zamanın Özellikleri:
- Dünya'nın katmanlarının oluşumu (iç çekirdek, dış çekirdek, manto, kabuk)
- İlk okyanusların ve atmosferin oluşumu
- İlk kıtasal kabukların ortaya çıkışı
- İlk mikrobik yaşam formlarının (bakteriler, mavi-yeşil algler) gelişimi
- Atmosferde oksijen birikiminin başlaması
- İlk çok hücreli organizmaların ortaya çıkışı
2. Paleozoyik Zaman (541 - 252 milyon yıl önce)
"Eski Yaşam" anlamına gelen Paleozoyik, canlı çeşitliliğinin patladığı bir dönemdir. Kambriyen, Ordovisyen, Silüryen, Devoniyen, Karbonifer ve Permiyen dönemlerinden oluşur.
Paleozoyik Zamanın Özellikleri:
- Kambriyen Patlaması: Çok hücreli canlıların ani çeşitlenmesi
- İlk omurgalıların ortaya çıkışı
- Karasal bitkilerin gelişimi
- İlk amfibilerin karaya çıkışı
- Karbonifer döneminde geniş kömür yataklarının oluşumu
- Pangea süperkıtasının oluşumu
- Permiyen döneminde tarihin en büyük kitlesel yok oluşu (canlıların %95'i yok oldu)
3. Mezozoyik Zaman (252 - 66 milyon yıl önce)
"Orta Yaşam" anlamına gelen Mezozoyik, genellikle "Dinozorlar Çağı" olarak bilinir. Triyas, Jura ve Kretase dönemlerinden oluşur.
Mezozoyik Zamanın Özellikleri:
- Dinozorların hakimiyeti
- İlk kuşların ve memelilerin ortaya çıkışı
- Çiçekli bitkilerin (anjiyospermler) gelişimi
- Pangea'nın parçalanmaya başlaması
- Kretase sonunda büyük bir göktaşı çarpması sonucu dinozorların ve diğer birçok canlının yok oluşu
Devamını okumak için üye ol!
Ücretsiz kayıt olarak tüm konu anlatımlarına eriş.