EĞİTİM KOÇU
Merve Gülerce

MAARİF MODELİ2026-2027

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Dersi Konuları

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi seçmeli bir derstir ve üç ünitede ilerler: 1919-1945 arası yeni dünya düzenine doğru, 1945-1991 arası Soğuk Savaş ve 1991'den sonrası küreselleşen dünya. Her ünitede siyasi ve askerî gelişmeler, sosyal ve ekonomik gelişmeler, bilim, teknoloji ve kültür ayrı ayrı ele alınır. Türk tarihi ile dünya tarihi birlikte işlenir.

Ünite
3
Öğrenme çıktısı
9
Toplam ders saati
68
YKS'de (yılda)
TYT ≈1,2 · AYT ≈7

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Dersi Konuları ve öğrenme çıktıları

3 ünite, 9 öğrenme çıktısı. Çıktılar MEB'in programdaki resmî ifadesidir; altındaki süreç bileşenleri öğrencinin bu çıktıda neyi yapabilmesi gerektiğini adım adım söyler.

1. Ünite20 ders saati · 3 çıktı

Yeni Dünya Düzenine Doğru (1919-1945)

Bu ünitede öğrencilerin 1919-1945 yılları arasındaki siyasi, sosyal, ekonomik, bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmeler ile askerî mücadeleler konularıyla ilgili gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.

Öğrenme çıktıları

  1. ÇTDT.1.11919-1945 yılları arasındaki siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkilerini çözümleyebilme

    Süreç bileşenleri
    • a) 1919-1945 yılları arasındaki siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkilerini belirler.
    • b) 1919-1945 yılları arasındaki siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk tarihine etkileri ile dünya tarihine etkilerini ilişkilendirir.

  2. ÇTDT.1.21919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizleri tarihsel bağlamı içerisinde değerlendirebilme

    Süreç bileşenleri
    • a) 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizleri kanıtlara dayalı analiz eder.
    • b) 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizlerin yaşandığı dönemin koşullarını fark eder.
    • c) 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizlerin yaşandığı dönemin koşullarını günümüz koşullarıyla karşılaştırır.
    • ç) 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizleri ait olduğu dönemin koşulları içerisinde açıklar.

  3. ÇTDT.1.31919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin toplum hayatına etkilerini yorumlayabilme

    Süreç bileşenleri
    • a) 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin etkilerini inceler.
    • b) 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin etkilerini bağlamdan kopmadan dönüştürür.
    • c) 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin etkilerini yeniden ifade eder.

Anahtar kavramlar

doktrin · ekonomik buhran · emperyalizm · hiperenflasyon · ideoloji · mandater sistem · modernite · propaganda

Kaynak: MEB öğretim programı

2. Ünite22 ders saati · 3 çıktı

Soğuk Savaş Dönemi (1945-1991)

Bu ünitede öğrencilerin 1945-1991 yılları arasındaki siyasi, sosyal, ekonomik, bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmeler ile askerî mücadeleler konularıyla ilgili gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.

Öğrenme çıktıları

  1. ÇTDT.2.1Çift kutuplu dünya düzeninin 1945-1991 yılları arasında Türk ve dünya tarihindeki siyasi gelişmelere ve askerî mücadelelere etkisini sorgulayabilme

    Süreç bileşenleri
    • a) Çift kutuplu dünya düzeninin 1945-1991 yılları arasındaki siyasi gelişmelere ve askerî mücadelelere etkisi hakkında merak ettiği konuyu belirler.
    • b) İlgili konu hakkında sorular sorar.
    • c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar.
    • ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
    • d) Çift kutuplu dünya düzeninin 1945-1991 yılları arasındaki siyasi gelişmelere ve askerî mücadelelere etkileri hakkında topladığı bilgiler üzerinden çıkarım yapar.

  2. ÇTDT.2.2Çift kutuplu dünya düzeninin 1945-1991 yılları arasında meydana gelen sosyal ve ekonomik gelişmelerdeki rolünü tartışabilme

    Süreç bileşenleri
    • a) Çift kutuplu dünya düzeninin 1945-1991 yılları arasında meydana gelen sosyal ve ekonomik gelişmelerdeki rolüne ilişkin mantıksal temellendirme yapar.
    • b) Çift kutuplu dünya düzeninin 1945-1991 yılları arasında meydana gelen sosyal ve ekonomik gelişmelerdeki rolüne ilişkin mantıksal çelişkileri ve tutarsızlıkları belirler.
    • c) Çift kutuplu dünya düzeninin 1945-1991 yılları arasında meydana gelen sosyal ve ekonomik gelişmelerdeki rolünü gerekçeleriyle çürütür veya kabul eder.

  3. ÇTDT.2.31945-1991 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelere ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme

    Süreç bileşenleri
    • a) 1945-1991 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelere ilişkin merak ettiği konuyu belirler.
    • b) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan 1945-1991 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelere ilişkin bilgi toplar.
    • c) 1945-1991 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelere ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri inceler.
    • ç) 1945-1991 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelere ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular.
    • d) 1945-1991 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelere ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar.
    • e) 1945-1991 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelere ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır.

Anahtar kavramlar

çift kutuplu dünya düzeni · glastnost · güç dengesi · nükleer teknoloji · pakt · perestroyka · uzay yarışı

Kaynak: MEB öğretim programı

3. Ünite26 ders saati · 3 çıktı

Küreselleşen Dünya (1991 ve Sonrası)

Bu ünitede öğrencilerin 1991 ve sonrasında yaşanan siyasi, sosyal, ekonomik, bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmeler ile askerî mücadeleler konularıyla ilgili gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.

Öğrenme çıktıları

  1. ÇTDT.3.11991 ve sonrasında yaşanan siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkilerini özetleyebilme

    Süreç bileşenleri
    • a) 1991 ve sonrasında yaşanan siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkileri ile ilgili çözümleme yapar.
    • b) 1991 ve sonrasında yaşanan siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkileri ile ilgili sınıflandırma yapar.
    • c) 1991 ve sonrasında yaşanan siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkilerini yorumlar.

  2. ÇTDT.3.21991 ve sonrasında yaşanan sosyal ve ekonomik gelişmelerle ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik alternatif fikirler üretebilme

    Süreç bileşenleri
    • a) 1991 ve sonrasında yaşanan sosyal ve ekonomik gelişmelerle ortaya çıkan bir sorunu belirleyerek çözümler.
    • b) 1991 ve sonrasında yaşanan sosyal ve ekonomik gelişmelerle ilgili belirlediği bir sorunun çözümüne yönelik geliştirdikleri alternatif önerilerin olası sonuçlarını geçmişte yaşayan insanların yaptıkları uygulamalar ve aldıkları kararların sonuçlarıyla karşılaştırarak değerlendirir.

  3. ÇTDT.3.31991 ve sonrasında yaşanan bilimsel, kültürel ve teknolojik gelişmelerin toplum hayatında meydana getirdiği değişim ve sürekliliği neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme

    Süreç bileşenleri
    • a) 1991 ve sonrasında yaşanan bilimsel, kültürel ve teknolojik gelişmelerin toplum hayatında meydana getirdiği değişim ve sürekliliğe neden olan unsurları inceler.
    • b) 1991 ve sonrasında yaşanan bilimsel, kültürel ve teknolojik gelişmelerin toplum hayatında meydana getirdiği değişim ve sürekliliğin etkilediği unsurları inceler.
    • c) 1991 ve sonrasında yaşanan bilimsel, kültürel ve teknolojik gelişmelerin toplum hayatında meydana getirdiği değişim ve sürekliliğin etkilerinin niteliğini sorgular.
    • ç) 1991 ve sonrasında yaşanan bilimsel, kültürel ve teknolojik gelişmelerin toplum hayatında meydana getirdiği değişim ve sürekliliğin nedenlerini ve sonuçlarını bağlamından kopmadan yeniden ifade eder.

Sitedeki konu anlatımları ve YKS ağırlığı

Anahtar kavramlar

asimetrik savaş · çok kutupluluk · deniz jeopolitiği · kültürel dönüşüm · küreselleşme · küresel göç · mülteci · neoliberal · siber tehdit · yapay zekâ

Kaynak: MEB öğretim programı

Sık sorulan sorular

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi dersinin konuları nelerdir?

Maarif modelinde Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi dersi 3 üniteden oluşur: Yeni Dünya Düzenine Doğru (1919-1945), Soğuk Savaş Dönemi (1945-1991) ve Küreselleşen Dünya (1991 ve Sonrası). Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi seçmeli bir derstir ve üç ünitede ilerler: 1919-1945 arası yeni dünya düzenine doğru, 1945-1991 arası Soğuk Savaş ve 1991'den sonrası küreselleşen dünya. Her ünitede siyasi ve askerî gelişmeler, sosyal ve ekonomik gelişmeler, bilim, teknoloji ve kültür ayrı ayrı ele alınır. Türk tarihi ile dünya tarihi birlikte işlenir.

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi dersinde kaç öğrenme çıktısı var?

Programda 9 öğrenme çıktısı ve toplam 68 ders saati var.

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi konuları YKS'de çıkar mı?

Evet. Bu sayfadaki ünitelerle eşlenen 8 konu, ÖSYM'nin son beş sınavında TYT'de yılda ortalama 1,2 ve AYT'de 7 soru getirdi. Ünitelerin altında her konunun ayrı ağırlığı yazıyor. Ders kitabında olmayan bazı alt başlıklar YKS'de sorulmaya devam ediyor; bunlar "eski programdan farklar" bölümünde.

Öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programlarından (22 Ekim 2026 tarihinde alındı) resmî ifadeleriyle aktarıldı. Özetler, farklar ve konu eşlemeleri Eğitim Koçu'nun MEB ders kitaplarını incelemesine dayanır.