DİVAN EDEBİYATI
1. Divan Edebiyatı Nedir?
Divan Edebiyatı: 13. yüzyıldan 19. yüzyıl ortalarına kadar Osmanlı İmparatorluğu'nda gelişen, İslam uygarlığı etkisinde yüksek zümreye hitap eden, belirli kural ve geleneklere dayalı klasik Türk edebiyatıdır. Saray çevresinde geliştiği için Saray Edebiyatı, şiirlerin toplandığı kitaplara "divan" denildiği için Divan Edebiyatı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde geliştiği için Osmanlı Şiiri olarak da adlandırılır.
Divan edebiyatı, Arap ve Fars edebiyatlarının etkisiyle oluşmuş, İslamiyet'in kabulünden sonra gelişmeye başlamış ve yaklaşık 600 yıl boyunca Türk edebiyatına damga vurmuştur. Bu edebiyat, saray ve çevresindeki aydın kesime hitap etmiş, dili ağır ve sanatlı olmuştur. Aruz vezni kullanılmış, şiirler belirli nazım biçimleri ve türleri içinde yazılmıştır.
2. Divan Edebiyatının Özellikleri
- Dil: Arapça ve Farsça sözcük ve tamlamaların yoğun olduğu Osmanlıca kullanılmıştır.
- Vezin: Şiirlerde aruz vezni kullanılmıştır.
- Konu: Aşk (beşeri ve ilahi), tabiat, şarap, din, tasavvuf, kahramanlık, övgü, yergi gibi konular işlenmiştir.
- Sanat Anlayışı: Şiirde şekil mükemmelliği, ahenkli söyleyiş, mecazlar, mazmunlar ve söz sanatları önemlidir.
- Etkilendiği Kaynaklar: İslam dini, tasavvuf, Arap ve Fars edebiyatları, tarih, mitoloji ve günlük yaşam.
- Hitap Ettiği Kesim: Saray ve çevresindeki aydın, yüksek zümre.
3. Divan Edebiyatında Nazım Biçimleri
Divan Edebiyatında Başlıca Nazım Biçimleri:
- Gazel: 5-15 beyit arasında, aa, ba, ca... şeklinde kafiyelenen, genellikle aşk konulu şiirlerdir.
- Kaside: 30-100 beyit arasında, övgü, yergi, din, doğa konularını işleyen, aa, ba, ca... şeklinde kafiyelenen uzun şiirlerdir.
- Mesnevi: Her beyti kendi içinde kafiyelenen (aa, bb, cc...), uzun hikâyeler anlatmak için kullanılan nazım biçimidir.
- Rubai: 4 mısradan oluşan, aaxa şeklinde kafiyelenen, felsefi düşüncelerin işlendiği kısa şiirlerdir.
- Terkib-i Bent ve Terci-i Bent: Bentlerden oluşan, bentler arasında bağlantı beyitleri olan nazım biçimleridir.
- Şarkı: 3-5 bentten oluşan, her bendin sonunda tekrarlanan nakarat bölümü olan, bestelenmeye uygun nazım biçimidir.
- Kıt'a: 2-10 beyit arasında, ilk beytin mısraları serbest, diğer beyitleri aa, ba, ca... şeklinde kafiyelenen nazım biçimidir.
- Müstezat: Mısraların sonuna kısa mısralar eklenerek oluşturulan nazım biçimidir.
4. Divan Edebiyatında Edebi Sanatlar
Söz Sanatları (Belagat):
Devamını okumak için üye ol!
Ücretsiz kayıt olarak tüm konu anlatımlarına eriş.