SERVETİ FÜNUN EDEBİYATI
1. SERVETİ FÜNUN EDEBİYATI'NIN GENEL ÖZELLİKLERİ
Servetifünun Edebiyatı, Türk edebiyatında 1896-1901 yılları arasında etkin olan ve Batı edebiyatının etkisiyle gelişen önemli bir edebi akımdır. Bu dönem, Türk edebiyatının modernleşme sürecinde kritik bir aşamayı temsil eder. Recaizade Mahmut Ekrem'in öncülüğünde Servetifünun dergisi etrafında toplanan sanatçılar, Türk edebiyatına yeni bir soluk getirmişlerdir.
Servetifünun Edebiyatı, II. Abdülhamit'in baskıcı döneminde ortaya çıkmıştır. Bu nedenle sanatçılar, siyasi ve sosyal konulardan uzak durarak daha çok bireysel konulara yönelmişlerdir. Dönemin sanatçıları, Batı edebiyatını yakından takip ederek özellikle Fransız edebiyatından etkilenmişlerdir. Parnasizm ve sembolizm gibi akımların etkisi altında eserler vermişlerdir.
Servetifünun sanatçıları, dilde sadeleşmeye karşı çıkarak Arapça ve Farsça sözcükleri yoğun biçimde kullanmışlardır. "Sanat için sanat" anlayışını benimseyerek estetik değerlere önem vermişlerdir. Şiirde ahenk, nesirde ise tasvir ön plana çıkmıştır. Psikolojik tahlillere ağırlık vererek karakterlerin iç dünyalarını derinlemesine incelemişlerdir.
Bu dönem edebiyatı, 1901 yılında Hüseyin Cahit Yalçın'ın Servetifünun dergisinde çevirdiği "Edebiyat ve Hukuk" başlıklı yazı nedeniyle derginin kapatılmasıyla sona ermiştir. Ancak Servetifünun sanatçıları, derginin kapatılmasından sonra da edebi faaliyetlerine devam etmişlerdir.
SERVET-İ FÜNUN EDEBİYATI'NIN TEMEL KAVRAMLARI
- Edebiyat-ı Cedide (Yeni Edebiyat): Servetifünun Edebiyatı'nın diğer adıdır.
- Sanat için sanat: Servetifünun sanatçılarının benimsediği, sanatın toplumsal faydadan ziyade estetik değer taşıması gerektiğini savunan anlayış.
- Ferdiyetçilik: Toplumsal konulardan ziyade bireyin iç dünyasına yönelme.
- Marazilik: Servetifünun şiirinde görülen hastalıklı, melankolik ruh hali.
- Kaçış: Dönemin baskıcı ortamından uzaklaşmak için doğaya, hayallere ve egzotik mekânlara sığınma eğilimi.
- Hayal-hakikat çatışması: Servetifünun romanlarında sıkça işlenen, ideallerle gerçekler arasındaki çelişki.
2. SERVET-İ FÜNUN EDEBİYATI'NIN ÖNEMLİ TEMSİLCİLERİ
Servetifünun Edebiyatı'nın öncüsü Recaizade Mahmut Ekrem'dir. Derginin yöneticiliğini üstlenen Tevfik Fikret ise dönemin en önemli şairidir. Diğer önemli temsilcileri arasında şair Cenap Şahabettin, romancı Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf, Hüseyin Cahit Yalçın ve Ahmet Hikmet Müftüoğlu bulunmaktadır.
Tevfik Fikret'in "Rübâb-ı Şikeste", Cenap Şahabettin'in "Evrak-ı Leyal" adlı eserleri dönemin önemli şiir kitaplarıdır. Roman alanında ise Halit Ziya Uşaklıgil'in "Mai ve Siyah", "Aşk-ı Memnu" ve Mehmet Rauf'un "Eylül" adlı eserleri Türk edebiyatının klasikleri arasında yer almaktadır.
SERVET-İ FÜNUN EDEBİYATI'NIN EDEBİ ÖZELLİKLERİ
Şiirde Özellikler:
- Şiirde ahenk unsurları (aliterasyon, asonans) önem kazanmıştır.
- Sone, terzarima gibi Batı nazım şekilleri kullanılmıştır.
- Aruz ölçüsü kullanılmaya devam edilmiştir.
- Bireysel konular, melankoli, kaçış temaları işlenmiştir.
- Şiir dili ağır ve süslüdür.
- Tabiat tasvirleri önemli yer tutar.
Nesirde Özellikler:
Devamını okumak için üye ol!
Ücretsiz kayıt olarak tüm konu anlatımlarına eriş.