9. Sınıf Tarih Konuları

Öğrenme çıktıları

1. TAR.9.1.1Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kaynaklardan inceler.
   • b) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarıyla ilgili incelediği kaynakları bağlamından kopmadan özetler.
   • c) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kendi cümleleriyle açıklar.

2. TAR.9.1.2Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Farklı kaynaklardan tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri tespit eder.
   • b) Farklı kaynakları inceleyerek tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri açıklar.

3. TAR.9.1.3Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları belirler.
   • b) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamalar arasında var olan ilişkileri belirler.

4. TAR.9.1.4Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Dijitalleşme öncesindeki ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçlerini karşılaştırır.
   • b) Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur.

Sitedeki konu anlatımları ve YKS ağırlığı

• Tarih ve ZamanAYT ≈1 soru/yıl

Anahtar kavramlar

arşiv · dijitalleşme · geçmiş · kanıt · olay · olgu · tarih · tarihçi · tarihsel bilgi · tarihsel zaman · yapay zekâ

Öğrenme çıktıları

1. TAR.9.2.1Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini değerlendirebilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini zaman ve mekân açısından karşılaştırır.
   • b) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkileriyle ilgili yargıda bulunur.

2. TAR.9.2.2Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini özetleyebilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili çözümleme yapar.
   • b) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili sınıflandırma yapar.
   • c) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerini yorumlar.

3. TAR.9.2.3Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak ettiği konuları belirler.
   • b) İlgili konular hakkında sorular sorar.
   • c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar.
   • ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
   • d) Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar.

4. TAR.9.2.4Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyiyorumlayabilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynakları inceler.
   • b) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynaklarda verilen bilgileri bağlamından kopmadan sözlü, yazılı veya görsel biçimlere dönüştürür.
   • c) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi açıklar.

5. TAR.9.2.5Türklerde konargöçer yaşama ilişkin bakış açısı geliştirebilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini birinci ve ikinci elden kaynaklardan inceler.
   • b) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kendi cümleleriyle ifade eder.
   • c) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kaynaklara dayanarak çözümler.
   • ç) Türklerde konargöçer yaşamın temel özelliklerini dönemin koşullarını göz önünde bulundurarak açıklar.
   • d) Geçmiş ve günümüzden hareketle Türklerde konargöçer yaşam koşullarını karşılaştırır.
   • e) Konargöçer yaşamın Türk kültüründeki yeri ve önemine yönelik çıkarımlarda bulunur.
   • f) Türklerde konargöçer yaşamla ilgili kendi bakış açısını ifade eder.

Sitedeki konu anlatımları ve YKS ağırlığı

• İnsanlığın İlk DönemleriAYT ≈1 soru/yıl
• İlk ve Orta Çağlarda Türk DünyasıTYT ≈1 · AYT ≈1,6 soru/yıl

Anahtar kavramlar

artı ürün · kağan · konargöçer · kurultay · medeniyet · onlu sistem · piramit · saban · senato · töre · yazıt · ziggurat

Öğrenme çıktıları

1. TAR.9.3.1Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimi neden ve sonuçlarıyla birlikte yorumlayabilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere neden olan unsurları inceler.
   • b) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin etkilediği unsurları inceler.
   • c) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin etkilerini sorgular.
   • ç) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin neden ve sonuçlarını bağlamından kopmadan ifade eder.

2. TAR.9.3.2Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirler.
   • b) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri listeler.
   • c) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listeler.

3. TAR.9.3.3Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği etkiyi sorgulayabilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların etkileşimleriyle ilgili sorular sorar.
   • b) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların ilişkilerini siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla çözümler.
   • c) Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisiyle ilgili çıkarımlarda bulunur.

4. TAR.9.3.4Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme

   Süreç bileşenleri

   • a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar.
   • b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder.
   • c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular.
   • ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar.
   • d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır.

Sitedeki konu anlatımları ve YKS ağırlığı

• Orta Çağ'da DünyaSon beş YKS'de sorulmadı
• İlk ve Orta Çağlarda Türk DünyasıTYT ≈1 · AYT ≈1,6 soru/yıl
• İslam Medeniyetinin DoğuşuAYT ≈1 soru/yıl

Anahtar kavramlar

divan · feodalite · hicret · hilafet · kale · kervan · kervansaray · mevali · skolastik düşünce