1. Tema44 ders saati · 8 çıktı
Yaşam
Bu temanın içeriğini bilim, bilimin doğası, bilimsel araştırma süreçleri, canlıların ortak özellikleri ile inorganik ve organik moleküller oluşturmaktadır. Tema kapsamında öğrencilerin biyolojideki gelişmelerin insan hayatına katkılarını sorgulamaları, bilimin doğasını yorumlamaları, bilimsel araştırmaların bilim etiğine uygunluğu hakkında ve organik moleküllerin yapısı ve çeşitleriyle ilgili bilgi toplamaları, canlıların özelliklerini bilimsel olarak gözlemlemeleri, inorganik moleküllerin önemi hakkında bilimsel çıkarım yapmaları, besinlerin yapısında karbohidrat, yağ ve protein varlığının belirlenmesi ve enzim aktivitesini etkileyen faktörlerle ilgili deney yapmaları amaçlanmaktadır.
Öğrenme çıktıları
BİY.9.1.1Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulayabilme
Süreç bileşenleri
- a) Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını belirtir.
- b) Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarıyla ilgili sorular sorar.
- c) Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarıyla ilgili bilgi toplar.
- ç) Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarıyla ilgili topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
- d) Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarıyla ilgili topladığı bilgiler üzerinden çıkarım yapar.
BİY.9.1.2Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasını yorumlayabilme
Süreç bileşenleri
- a) Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasının özelliklerini inceler.
- b) Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasıyla ilgili elde ettiği bilgileri bağlamdan kopmadan dönüştürür.
- c) Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasıyla ilgili elde ettiği bilgileri anlamı değiştirmeyecek şekilde kendi cümleleriyle yeniden ifade eder.
BİY.9.1.3Bilimsel araştırmaların bilim etiğine uygunluğu ile ilgili bilgi toplayabilme
Süreç bileşenleri
- a) Bilimsel araştırmaların bilim etiğine uygunluğunu tespit edebilmek için kullanacağı araçları belirler.
- b) Belirlediği araçları kullanarak bilimsel araştırmaların bilim etiğine uygunluğu ile ilgili bilgilere ulaşır.
- c) Bilimsel araştırmaların bilim etiğine uygunluğu ile ilgili ulaştığı bilgileri doğrular.
- ç) Bilimsel araştırmaların bilim etiğine uygunluğu ile ilgili ulaştığı bilgileri kaydeder.
Kapsam sınırı: Rapor hazırlama sürecinin planlı yürütülmesi, sürecin zamanında tamamlanması istenerek çalışkanlık ve sorumluluk değerleri vurgulanır.
BİY.9.1.4Çevresindeki canlıların özelliklerini bilimsel olarak gözlemleyebilme
Süreç bileşenleri
- a) Çevresindeki canlıların ortak özelliklerini gözlemleyerek tanımlar.
- b) Çevresindeki canlıların ortak özelliklerini belirlemek üzere yaptığı gözlemlerden yararlanarak veri toplar ve topladığı verileri kaydeder.
- c) Canlıların ortak özelliklerinden yola çıkarak virüslerin canlı veya cansız olarak sınıflandırılmama nedenlerini açıklar.
BİY.9.1.5İnorganik moleküllerin önemi hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
Süreç bileşenleri
- a) İnorganik moleküllerin özelliklerini tanımlar.
- b) Suyun genel özellikleri ve minerallerin görevleri ile ilgili bilgi/veri toplar ve topladığı bilgiyi/veriyi kaydeder.
- c) İnorganik moleküllerin önemiyle ilgili verileri yorumlar ve değerlendirir.
Kapsam sınırı: Bu bağlamda sağlıklı yaşam değeri vurgulanır.
BİY.9.1.6Organik moleküllerin yapısı ve çeşitleriyle ilgili bilgi toplayabilme
Süreç bileşenleri
- a) Organik moleküllerin yapısı ve çeşitleriyle ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
- b) Belirlediği araçları kullanarak organik moleküllerin yapısı ve çeşitleriyle ilgili bilgilere ulaşır.
- c) Organik moleküllerin yapısı ve çeşitleriyle ilgili ulaştığı bilgileri doğrular.
- ç) Organik moleküllerin yapısı ve çeşitleriyle ilgili ulaştığı bilgileri kaydeder.
Kapsam sınırı: Öğrencilerin edindiği bilgilerden hareketle insan sağlığını önemsemenin sağlıklı yaşam değeri açısından önemi vurgulanır.
Kapsam sınırı: Grup çalışması sürecinde öğrencilerin insan ilişkilerinde yapıcı olması ve uyumlu davranması sağlanarak mütevazılık değeri vurgulanır.
BİY.9.1.7Besinlerin yapısında karbohidrat, lipit ve protein varlığının belirlenmesiyle ilgili deney yapabilme
Süreç bileşenleri
- a) Besin maddelerinde karbohidrat, lipit ve protein varlığını belirlemek için deney tasarlar.
- b) Tasarladığı deneyde ayraç kullanarak karbohidrat, lipit ve protein analizini yapar.
BİY.9.1.8pH ve sıcaklığın enzim aktivitesini etkilediğini gösteren deney yapabilme
Süreç bileşenleri
- a) pH ve sıcaklığın enzim aktivitesini etkilediğini gösteren deney tasarlar.
- b) Tasarladığı deneyde pH ve sıcaklığın enzim aktivitesine etkilerini ölçer ve sonuçların analizini yapar.
Sitedeki konu anlatımları ve YKS ağırlığı
Anahtar kavramlar
bilimsel yöntem · bilim etiği · prokaryot · ökaryot · beslenme çeşitleri · adezyon · kohezyon · çözücülük · polimerizasyon · dehidrasyon · hidroliz · denatürasyon · indüklenmiş uyum · yüzey gerilimi
Kaynak: MEB öğretim programı